Benutzer-Werkzeuge

Webseiten-Werkzeuge


wiki:zeitleiste_reiseanleitungen_16._jahrhundert

Unterschiede

Hier werden die Unterschiede zwischen zwei Versionen angezeigt.

Link zu dieser Vergleichsansicht

Beide Seiten der vorigen RevisionVorhergehende Überarbeitung
Nächste Überarbeitung
Vorhergehende Überarbeitung
wiki:zeitleiste_reiseanleitungen_16._jahrhundert [2026/05/23 17:26] Norbert Lüdtkewiki:zeitleiste_reiseanleitungen_16._jahrhundert [2026/06/07 08:46] (aktuell) Norbert Lüdtke
Zeile 1: Zeile 1:
 ====== Zeitleiste der Reiseanleitungen des 16. Jahrhunderts ====== ====== Zeitleiste der Reiseanleitungen des 16. Jahrhunderts ======
 +→ [[zeitleiste_reiseanleitungen_17._jahrhundert|Zeitleiste der Reiseanleitungen des 17. Jahrhunderts]]\\ 
 +[Stand: Dezember 2025]
  
   Weiß Gott, kein Geiz Geldes hat mich beweget,    Weiß Gott, kein Geiz Geldes hat mich beweget, 
Zeile 13: Zeile 14:
   Ulrich von Hutten 1488-1523    Ulrich von Hutten 1488-1523 
  
-^ [[liste_zeitleisten_listen|Zeitleisten]] [[zeitleiste_reisegenerationen|Jahrhundert]] ^^^^^^ [[liste_zeitleisten_listen#Literaturlisten|Literaturliste]] ^+ 
 +^  [[liste_zeitleisten_listen|Zeitleisten]] ... [[zeitleiste_reisegenerationen|Jahrhundert]]  ^^^^^^ [[liste_zeitleisten_listen#Literaturlisten|Literaturliste]] ^
 ^ [[zeitleiste_reiseanleitungen|Reise-anleitungen]] |  [[wiki:zeitleiste_reiseanleitungen#Im 15. Jahrhundert|15.]]  |  [[wiki:zeitleiste_reiseanleitungen_16._jahrhundert|16.]]  |   [[wiki:zeitleiste_reiseanleitungen_17._jahrhundert|17.]]  |  [[wiki:Zeitleiste Reiseanleitungen 18. Jahrhundert|18.]]  |  [[wiki:Zeitleiste Reiseanleitungen 19. Jahrhundert|19.]]  |  [[wiki:Zeitleiste Reiseanleitungen 20. Jahrhundert|20.]]  | [[literaturliste_reisekunst|Kunst des Reisens]] | ^ [[zeitleiste_reiseanleitungen|Reise-anleitungen]] |  [[wiki:zeitleiste_reiseanleitungen#Im 15. Jahrhundert|15.]]  |  [[wiki:zeitleiste_reiseanleitungen_16._jahrhundert|16.]]  |   [[wiki:zeitleiste_reiseanleitungen_17._jahrhundert|17.]]  |  [[wiki:Zeitleiste Reiseanleitungen 18. Jahrhundert|18.]]  |  [[wiki:Zeitleiste Reiseanleitungen 19. Jahrhundert|19.]]  |  [[wiki:Zeitleiste Reiseanleitungen 20. Jahrhundert|20.]]  | [[literaturliste_reisekunst|Kunst des Reisens]] |
-| Anzahl (Titel) |  5  |  78  |  215   [103]  |  [60]  |  [143]  |   |+| Anzahl (Titel) |  5  |  79  |  227   [161]  |  [145]  |  [145]  |   
 +| Auswertung | |  [[auswertungen_reiseanleitungen_17._jahrhundert|Ja]]  |  [[auswertungen_reiseanleitungen_17._jahrhundert|Ja]]  | | | | 
 +| | | | | | | |
 | [[synopse_a|Synopse der Zeitleisten und Literaturlisten]] zu [[Apodemik|Reiseanleitungen]], [[reisesammlungen|Reisesammlungen]] und [[itinerar|Itineraren]] |||||||| | [[synopse_a|Synopse der Zeitleisten und Literaturlisten]] zu [[Apodemik|Reiseanleitungen]], [[reisesammlungen|Reisesammlungen]] und [[itinerar|Itineraren]] ||||||||
-^ | FR 1857\\ [[https://www.google.de/books/edition/Nouvean_Manuel_de_Bibligraphie_Universel/5BGCU1CH_RYC?hl=de&gbpv=1&dq=1670%20Sylvain%20Dufour.%20Instruction&pg=PA496&printsec=frontcover|Denis: Manuel]] | DE 1849\\ [[https://www.digitale-sammlungen.de/view/bsb10429651|Lüdde: Methodologie]] | DE 1983\\ [[https://mdz-nbn-resolving.de/details:bsb00045233|Stagl: Apodemiken]] |IT 1996\\ [[https://www.jstor.org/stable/24007471|Monga: Taxonomy]] | GB 2020\\ [[https://artoftravel.nuigalway.ie/index.php|Art of Travel]] || [[literaturliste_bibliographien#Bücher übers Reisen|Bibliographien]] |+[[Apodemik|Apodemik]] | DE 1849\\ [[https://www.digitale-sammlungen.de/view/bsb10429651?page=136%2C137|Lüdde: Methodologie]] | FR 1857\\ [[https://www.google.de/books/edition/Nouvean_Manuel_de_Bibligraphie_Universel/5BGCU1CH_RYC?hl=de&gbpv=1&dq=1670%20Sylvain%20Dufour.%20Instruction&pg=PA496&printsec=frontcover|Denis: Manuel]] | DE 1983\\ [[https://mdz-nbn-resolving.de/details:bsb00045233|Stagl: Apodemiken]] |IT 1996\\ [[https://www.jstor.org/stable/24007471|Monga: Taxonomy]] | GB 2020\\ [[https://artoftravel.universityofgalway.ie|Art of Travel]] || [[literaturliste_bibliographien#Bücher übers Reisen|Bibliographien]] |
 | Zeitraum |  1525−1846  |  1561−1843  |  1518−1859  |  1538−1764  |  1500−1850  || | Zeitraum |  1525−1846  |  1561−1843  |  1518−1859  |  1538−1764  |  1500−1850  ||
 | Anzahl (Titel) |  61  |  125  |  297  |  94  |  183  || | Anzahl (Titel) |  61  |  125  |  297  |  94  |  183  ||
-[in Arbeit]+ 
 ===== Ab 1500 (3 Titel) ===== ===== Ab 1500 (3 Titel) =====
  
Zeile 38: Zeile 43:
   * **1536** ''Musculus, Wolfgang''\\ → [[wiki:zeitleiste_itinerare_periploi|Zeitleiste der Itinerare]]   * **1536** ''Musculus, Wolfgang''\\ → [[wiki:zeitleiste_itinerare_periploi|Zeitleiste der Itinerare]]
   * **1538** //Joachim Sterck van Ringelberg// (=Fortius Ringelbergius)\\ //Ioachimi Fortii Ringelbergii Andoverpiani Lvcvbrationes,//\\ uel potius absolutißima κυκλοπαιδεια: [kyklopaideia] : Atq[ue] haec omnia eo iudicio & ordine sunt tradita, ut uel vola cuiq[ue] meliorum literarum studioso satis ad summumn ingenij cultum esse poßint.\\ 698 [=732], [4] S. Basileae 1538: apud Bartholomaeum Westhemerum.\\ → Stagl: Apodemiken   * **1538** //Joachim Sterck van Ringelberg// (=Fortius Ringelbergius)\\ //Ioachimi Fortii Ringelbergii Andoverpiani Lvcvbrationes,//\\ uel potius absolutißima κυκλοπαιδεια: [kyklopaideia] : Atq[ue] haec omnia eo iudicio & ordine sunt tradita, ut uel vola cuiq[ue] meliorum literarum studioso satis ad summumn ingenij cultum esse poßint.\\ 698 [=732], [4] S. Basileae 1538: apud Bartholomaeum Westhemerum.\\ → Stagl: Apodemiken
-    *// "κύκλος est circulus, quae figura est simplicissima et perfectissima simul: nam incipi potest ubicunque in illa et ubicunque cohaeret. Cyclopaedia itaque significat omnem doctrinarum scientiam inter se cohaerere; Encyclopaedia est institutio in illo circulo.”// (''Gesner'': Isagoge, 1774, i. 40; zit. nach 1911 Encyclopædia Britannica, Stichwort Encyclopaedia)+    *// "κύκλος est circulus, quae figura est simplicissima et perfectissima simul: nam incipi potest ubicunque in illa et ubicunque cohaeret. Cyclopaedia itaque significat omnem doctrinarum scientiam inter se cohaerere; Encyclopaedia est institutio in illo circulo.”//\\ (''Gesner'': Isagoge, 1774, i. 40; zit. nach 1911 Encyclopædia Britannica, Stichwort Encyclopaedia)
     * 1541: 796 S.     * 1541: 796 S.
   * **1540** ''Lilius Gregorius Giraldus'', 1479-1552\\ //Lilii Gregorii Gyraldi Ferrariensis, de re nautica libellus://\\ admiranda quadam & recondita eruditione refertus : nunc primum & natus & aeditus.\\ [6], 306 S. Basel 1540: Michael Isingrinius. VD16: G 2109 [[https://mdz-nbn-resolving.de/details:bsb11730693|Online]]\\ → Stagl: Apodemiken   * **1540** ''Lilius Gregorius Giraldus'', 1479-1552\\ //Lilii Gregorii Gyraldi Ferrariensis, de re nautica libellus://\\ admiranda quadam & recondita eruditione refertus : nunc primum & natus & aeditus.\\ [6], 306 S. Basel 1540: Michael Isingrinius. VD16: G 2109 [[https://mdz-nbn-resolving.de/details:bsb11730693|Online]]\\ → Stagl: Apodemiken
Zeile 46: Zeile 51:
   * **1549** ''Jacobi Bonjour''\\ //De Peregrinatione omnium aetatum//\\ in: ... Lucubrationum primitiae. Orationum lib. III. Commentarius in L. Paris 1549: L. Begatii.\\ → Monga: Hodoeporics   * **1549** ''Jacobi Bonjour''\\ //De Peregrinatione omnium aetatum//\\ in: ... Lucubrationum primitiae. Orationum lib. III. Commentarius in L. Paris 1549: L. Begatii.\\ → Monga: Hodoeporics
  
-===== Ab 1550 (16 Titel) =====+===== Ab 1550 (17 Titel) =====
  
   * **1551** ''Clenard, Nicolaus'', 1495-1542\\ //Peregrinationum ac de rebus Machometicis epistolae//\\ epistolae elegantissimae \\ 42 Bl. Lovanii 1551: apud Martin Rotarium. [[https://www.google.de/books/edition/Peregrinationum_ac_de_rebus_Machometicis/SHhUAAAAcAAJ?hl|Online]]   * **1551** ''Clenard, Nicolaus'', 1495-1542\\ //Peregrinationum ac de rebus Machometicis epistolae//\\ epistolae elegantissimae \\ 42 Bl. Lovanii 1551: apud Martin Rotarium. [[https://www.google.de/books/edition/Peregrinationum_ac_de_rebus_Machometicis/SHhUAAAAcAAJ?hl|Online]]
Zeile 88: Zeile 93:
     * 1591 Nürnberg\\ »Peregrinatio nihil aliud sit, quam labor invisendi & perlustrandi alienas terras, non a quibusvis, nec temere, sed ab idoneis suscipiendus.« übersetzt von Schudt: »Eine Reise soll nichts anderes sein als das Bestreben, die fremden Länder zu durchwandern und zu betrachten, und nicht von jedem Beliebigen aufs Geratewohl unternommen werden, sondern nur von solchen, die dafür wirklich geeignet sind«     * 1591 Nürnberg\\ »Peregrinatio nihil aliud sit, quam labor invisendi & perlustrandi alienas terras, non a quibusvis, nec temere, sed ab idoneis suscipiendus.« übersetzt von Schudt: »Eine Reise soll nichts anderes sein als das Bestreben, die fremden Länder zu durchwandern und zu betrachten, und nicht von jedem Beliebigen aufs Geratewohl unternommen werden, sondern nur von solchen, die dafür wirklich geeignet sind«
  
-===== Ab 1575 (49 Titel) =====+===== Ab 1575 (50 Titel) =====
  
   * **1575** ''Nathan Chytraeus''\\ //Hodoeporica sive itineraria,//\\ a diversis clariss. Doctissimisque viris, tum veteribus, tum recentioribus carmine conscripta. Item: epigrammata de praeclaris urbibus, studio nathanis chytraei poetae laureati, et professoris in academia Rostochiensi, publici, in gratiam doctae juventutis, et peregrinationum avidae, collecta\\ [Epigrammata De Praeclaris Urbibus]\\ 320 S. Francofurti ad Moen. 1575: Christian Egenolph. [[https://mdz-nbn-resolving.de/details:bsb11271252|Online]]\\ → Art of Travel, Stagl: Apodemiken. Inhalt:   * **1575** ''Nathan Chytraeus''\\ //Hodoeporica sive itineraria,//\\ a diversis clariss. Doctissimisque viris, tum veteribus, tum recentioribus carmine conscripta. Item: epigrammata de praeclaris urbibus, studio nathanis chytraei poetae laureati, et professoris in academia Rostochiensi, publici, in gratiam doctae juventutis, et peregrinationum avidae, collecta\\ [Epigrammata De Praeclaris Urbibus]\\ 320 S. Francofurti ad Moen. 1575: Christian Egenolph. [[https://mdz-nbn-resolving.de/details:bsb11271252|Online]]\\ → Art of Travel, Stagl: Apodemiken. Inhalt:
Zeile 141: Zeile 146:
   * **1579** ''Martin de Hoyarsabal''\\ //Les voyages aventureux du capitaine Martin de Hoyarsabal, habitant de Cubiburu .//\\ Contenant les reigles et enseignemens nécessaires à la bonne et seure navigation.\\ 115 S. Anhang (Tabellen).  de l'impr. de J. Chouin (A Bourdeaux) 1579. [[https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k858720w|Online]]\\ →  Monga: Taxonomy (nur 1633)   * **1579** ''Martin de Hoyarsabal''\\ //Les voyages aventureux du capitaine Martin de Hoyarsabal, habitant de Cubiburu .//\\ Contenant les reigles et enseignemens nécessaires à la bonne et seure navigation.\\ 115 S. Anhang (Tabellen).  de l'impr. de J. Chouin (A Bourdeaux) 1579. [[https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k858720w|Online]]\\ →  Monga: Taxonomy (nur 1633)
     * 1633/1636:// Les voyages avantureux du capitaine Martin de Hoyarsabal, habitant de Cubiburu.//\\ Contenant les reigles & enseignemens necessaires à la bonne & seure navigation : Reveu & corrigé en cette derniere impression, & augmenté de la declinaison du soleil, qui a esté faicte suivant la reformation du calendrier de l'an mil cinq cens quatre-vingt deux. 122-[35] S.     * 1633/1636:// Les voyages avantureux du capitaine Martin de Hoyarsabal, habitant de Cubiburu.//\\ Contenant les reigles & enseignemens necessaires à la bonne & seure navigation : Reveu & corrigé en cette derniere impression, & augmenté de la declinaison du soleil, qui a esté faicte suivant la reformation du calendrier de l'an mil cinq cens quatre-vingt deux. 122-[35] S.
-    * 1677 Von ''Piarres D'Etcheverry'' ins Baskische übersetzt (Ixasoco Nabigacionecoa), versehen mit eigenen  Anmerkungen („eta cerbait guehiago abangatuba“),\\ → S. 486--487 in: Michel, Francisque: Le pays basque. Paris 1857: Firmin Didot, erwähnt auch eine Ausgabe Bayonne 1616. [[https://www.digitale-sammlungen.de/view/bsb10427105?page=529|Online]] +    * 1677 Von ''Piarres D'Etcheverry'' ins Baskische übersetzt (Ixasoco Nabigacionecoa), versehen mit eigenen  Anmerkungen („eta cerbait guehiago abangatuba“),\\ → S. 486487 in: Michel, Francisque: Le pays basque. Paris 1857: Firmin Didot, erwähnt auch eine Ausgabe Bayonne 1616. [[https://www.digitale-sammlungen.de/view/bsb10427105?page=529|Online]] 
-  * **1579-80** ''Michael Freiherr von Aitzing''\\ //Itinerarium orbis christiani. = Itinerario di tutti i Paesi Christiani = Wegweiser des gantzen Christenthumbs = La Guide des chemins de tous les Pais de la Chrestienté.//\\ Antwerpen: Christophe Plantin? Köln: Frans Hogenberg? 1579-1580 [[https://www.digitale-sammlungen.de/de/view/bsb00016475|Online]] +  * **157980** ''Michael Freiherr von Aitzing''\\ //Itinerarium orbis christiani. = Itinerario di tutti i Paesi Christiani = Wegweiser des gantzen Christenthumbs = La Guide des chemins de tous les Pais de la Chrestienté.//\\ Antwerpen: Christophe Plantin? Köln: Frans Hogenberg? 15791580 [[https://www.digitale-sammlungen.de/de/view/bsb00016475|Online]] 
-  * **1580** ''Michel de Montaigne ''\\ //De l'institution des enfants.//\\ S. 185-241 in: Essais de messire Michel de Montaigne. Bordeaux 1580 [[https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k701340|Online]]\\ → Art of Travel, Stagl: Apodemiken+  * **1580** ''Sir Philip Sidney'', 1554−1586 \\ [Brief vom 18.10.1580 an seinen Bruder Robert] 
 +    * Roger Kuin (Hg.)\\ //The Correspondence of Sir Philip Sidney//\\ Band 1&2 1381 S. Oxford University Press, 2012/2013. [[https://books.google.de/books?id=hngIsH1gDRgC&dq|Online]] 
 +    * //Letters and memorials of state//\\ : in the reigns of Queen Mary, Queen Elizabeth, King James, King Charles the First, part of the reign of King Charles the Second, and Oliver's usurpation. Collected by Arthur Collins. 2 Bände. London, Printed for T. Osborne, 1746 
 +  * **1580** ''Michel de Montaigne ''\\ //De l'institution des enfants.//\\ S. 185241 in: Essais de messire Michel de Montaigne. Bordeaux 1580 [[https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k701340|Online]]\\ → Art of Travel, Stagl: Apodemiken
   * **1580** ''Nicolaus Reusner'', 1545-1602\\ //Hodoeporicorum sive Itinerum totius fere orbis lib. VII : Opus Historicum, Ethicum, Physicum, Geographicum //\\ [48], 671, [65] S. Basileae 1580. [[https://patrimoniodigital.ucm.es/s/patrimonio/item/739684|Online]] VD16 R 1423 → 1592\\ → Stagl: Apodemiken   * **1580** ''Nicolaus Reusner'', 1545-1602\\ //Hodoeporicorum sive Itinerum totius fere orbis lib. VII : Opus Historicum, Ethicum, Physicum, Geographicum //\\ [48], 671, [65] S. Basileae 1580. [[https://patrimoniodigital.ucm.es/s/patrimonio/item/739684|Online]] VD16 R 1423 → 1592\\ → Stagl: Apodemiken
   * **1580**  ''Sir Philip Sidney''\\ //Sir Philip Sidney to his brother Robert Sidney when he was on his travels; advising him what circuit to take; how to behave, what authors to read, etc.//\\ Letters and memorials of state, in the reigns of Queen Mary, Queen Elizabeth, King James, King Charles the First, part of the reign of King Charles the Second, and Oliver's usurpation : By Arthur Collins, Esq; Author of the Peerage of England. London, 1746.   * **1580**  ''Sir Philip Sidney''\\ //Sir Philip Sidney to his brother Robert Sidney when he was on his travels; advising him what circuit to take; how to behave, what authors to read, etc.//\\ Letters and memorials of state, in the reigns of Queen Mary, Queen Elizabeth, King James, King Charles the First, part of the reign of King Charles the Second, and Oliver's usurpation : By Arthur Collins, Esq; Author of the Peerage of England. London, 1746.
Zeile 186: Zeile 194:
   * **1595** ''Alexandre de Pontayméri ''\\ //L'Academie Ou Institution De la Noblesse Françoise,//\\ où toutes les vertues requises à un Seigneur de Marque sont deduites, avec une curieuse recerche des plus belles & riches matieres qui se puissent tirer des scie[n]ces divines & humaines. Par Alexandre de Pont-aymery Seigneur de Focheran\\ 90 Bl. Paris 1595: Chez Iamet Mettayer, & Pierre L'Huillier.\\ → Art of Travel   * **1595** ''Alexandre de Pontayméri ''\\ //L'Academie Ou Institution De la Noblesse Françoise,//\\ où toutes les vertues requises à un Seigneur de Marque sont deduites, avec une curieuse recerche des plus belles & riches matieres qui se puissent tirer des scie[n]ces divines & humaines. Par Alexandre de Pont-aymery Seigneur de Focheran\\ 90 Bl. Paris 1595: Chez Iamet Mettayer, & Pierre L'Huillier.\\ → Art of Travel
   * **1595** ''Melchior Junius''\\ //Utrum peregrinationes sint bene constituta in Repub. petmittendae Orationes aliquot, exercitationis causa, ab Eloquentiae script &studiosus, cras, Hora VIII. recitabuntur.//\\ S.35--86 in: Orationum, quae Argentinensi in academia, exerciti gratia scriptae ac recitatae ... / a Melchiore Junio. Argentinae : Zetzner: [1522] : 4. Argentinae : Zetzner: [1595]. [[https://nbn-resolving.org/urn:nbn:de:hebis:77-vcol-21950 |Online]]\\ → Stagl: Apodemiken: 1611, Straßburg 1620.    * **1595** ''Melchior Junius''\\ //Utrum peregrinationes sint bene constituta in Repub. petmittendae Orationes aliquot, exercitationis causa, ab Eloquentiae script &studiosus, cras, Hora VIII. recitabuntur.//\\ S.35--86 in: Orationum, quae Argentinensi in academia, exerciti gratia scriptae ac recitatae ... / a Melchiore Junio. Argentinae : Zetzner: [1522] : 4. Argentinae : Zetzner: [1595]. [[https://nbn-resolving.org/urn:nbn:de:hebis:77-vcol-21950 |Online]]\\ → Stagl: Apodemiken: 1611, Straßburg 1620.
-  * **1595** ''Robert Devereux'', 2nd Earl of Essex\\ //Profitable instructions for ''Roger Manners'', earl of Rutland// (BL, Harl. MS 6265)\\ Robert Devereux: //Profitable instructions describing what speciall obseruations are to be taken by trauellers in all nations, states and countries//; pleasant and profitable. By the three much admired, Robert, late Earle of Essex. Sir Philip Sidney. And, Secretary ''Davison''.\\ 122 S. London 1613/1633: Printed [by John Beale?] for Beniamin Fisher, at the signe of the Talbot, without Aldersgate. [[http://name.umdl.umich.edu/A20377.0001.001|Online]]\\ → Monga, → Stagl: Apodemiken: Oder von ''Francis Bacon''?\\ Auszugsweise wiedergegeben, beschrieben und kommentiert bei: ''Egerton Brydges'': //Restituta: or Titles, Extracts, and Characters of Old Books in English Literature,// revived. 4. London 1816: Longman [u.a.] S. 119--122 ([[https://www.digitale-sammlungen.de/view/bsb10600885?page=141|Online]]) wie folgt:    +  * **1595** ''Robert Devereux'', 2nd Earl of Essex\\ //Profitable instructions for ''Roger Manners'', earl of Rutland// (BL, Harl. MS 6265)\\ Robert Devereux: //Profitable instructions describing what speciall obseruations are to be taken by trauellers in all nations, states and countries//; pleasant and profitable. By the three much admired, Robert, late Earle of Essex. Sir Philip Sidney. And, Secretary ''Davison''.\\ 122 S. London 1613/1633: Printed [by John Beale?] for Beniamin Fisher, at the signe of the Talbot, without Aldersgate. [[http://name.umdl.umich.edu/A20377.0001.001|Online]]\\ → Monga, → Stagl: Apodemiken: Oder von ''Francis Bacon''?; Art of Travel Database (1633)\\ Auszugsweise wiedergegeben, beschrieben und kommentiert bei: ''Egerton Brydges'': //Restituta: or Titles, Extracts, and Characters of Old Books in English Literature,// revived. 4. London 1816: Longman [u.a.] S. 119--122 ([[https://www.digitale-sammlungen.de/view/bsb10600885?page=141|Online]]) wie folgt:    
     * »Most notable and excellent instructions for travelers« by ''William Davison'' (British Library, Harl. MS 6893) [[1595 Apodemik Davison|Auszug]]     * »Most notable and excellent instructions for travelers« by ''William Davison'' (British Library, Harl. MS 6893) [[1595 Apodemik Davison|Auszug]]
     * »Two excellent Letters concerning Travell. One written by the late Earle of Essex, the other by Sir Philip Sidney.\\ The former of these is addressed "to the E. of R. in his travels," and dated from Greenwich, Jan. 4, 1596.\\ The latter is entitled "A Letter to the same purpose,' and addressed to his brother.     * »Two excellent Letters concerning Travell. One written by the late Earle of Essex, the other by Sir Philip Sidney.\\ The former of these is addressed "to the E. of R. in his travels," and dated from Greenwich, Jan. 4, 1596.\\ The latter is entitled "A Letter to the same purpose,' and addressed to his brother.
Zeile 193: Zeile 201:
   * **1597** ''Levinius Hulsius''\\ Levini Hulsii //Descriptio Viatorii,//\\ sive Compassus, cujus beneficio in quovis etiam incognito loco, ab uno vico aut urbe ad aliam, sine magna aberratione, per totam Germaniam, Italiam et alias vicinas regiones, nocte dieque pervenire facile est, publicata per Levinum Hulsium .. .\\ Typis Christophori Lochneri, Norimbergae, 1597. auch: Apud authorem, Noribergae et Francofurti, 1597   * **1597** ''Levinius Hulsius''\\ Levini Hulsii //Descriptio Viatorii,//\\ sive Compassus, cujus beneficio in quovis etiam incognito loco, ab uno vico aut urbe ad aliam, sine magna aberratione, per totam Germaniam, Italiam et alias vicinas regiones, nocte dieque pervenire facile est, publicata per Levinum Hulsium .. .\\ Typis Christophori Lochneri, Norimbergae, 1597. auch: Apud authorem, Noribergae et Francofurti, 1597
     * auch: DESCRIPTIO || VIATORII, ET || COMPASSVS SIVE HO-||ROLOGII SOLARIS, CVIVS BE-||neficio in quovis etiam incognito || loco, ab uno vico aut urbe ad aliam,|| sine magna aberratione, per totam || Germaniam, Italiam, & alias vici-||nas Regiones, nocte dieq́; per-||venire facile est: Publi-||cata per || Levinum Hulsium Gandensem, Not. Imp.|| ... || [205] Blätter, 2 gef. Blätter : 4 Kupfertaf     * auch: DESCRIPTIO || VIATORII, ET || COMPASSVS SIVE HO-||ROLOGII SOLARIS, CVIVS BE-||neficio in quovis etiam incognito || loco, ab uno vico aut urbe ad aliam,|| sine magna aberratione, per totam || Germaniam, Italiam, & alias vici-||nas Regiones, nocte dieq́; per-||venire facile est: Publi-||cata per || Levinum Hulsium Gandensem, Not. Imp.|| ... || [205] Blätter, 2 gef. Blätter : 4 Kupfertaf
-    * Leuini Hulfii vierter Tractat der Mechanischen Instrumenten Beschreibung des diensthafften Instruments Viatorii oder Wegzehlers\\ Franckffurt 1604+    * Leuini Hulfii vierter Tractat der Mechanischen Instrumenten Beschreibung des diensthafften Instruments Viatorii oder Wegzehlers\\ Franckffurt 1604  [[https://books.google.de/books?id=dFw-AAAAcAAJ&dq|Online]]
   * **1598** ''Georgius Loysius''\\ Pervigilium Mercurii, in quo agitur de prœstantissimis peregrinantis virtutibus et qua ratione unusquisque citra major em difficultatem exteras peragrare provincias, regiones adire exoticas et cum cujusvis conditionis hominibus, bene ethoneste conversari possit. Curias Variscorum [=Hof/Saale], ex officina Pfeilsmidiana.  [132] Bl. [[https://mdz-nbn-resolving.de/details:bsb11249555|Online]], → Stagl: Apodemiken: Hof 1598, Speyer 1600, 1601, Straßburg 1608 (Rantzau), Wittenberg 1631, Frankfurt 1644, 1659, Leiden 1667 → Monga   * **1598** ''Georgius Loysius''\\ Pervigilium Mercurii, in quo agitur de prœstantissimis peregrinantis virtutibus et qua ratione unusquisque citra major em difficultatem exteras peragrare provincias, regiones adire exoticas et cum cujusvis conditionis hominibus, bene ethoneste conversari possit. Curias Variscorum [=Hof/Saale], ex officina Pfeilsmidiana.  [132] Bl. [[https://mdz-nbn-resolving.de/details:bsb11249555|Online]], → Stagl: Apodemiken: Hof 1598, Speyer 1600, 1601, Straßburg 1608 (Rantzau), Wittenberg 1631, Frankfurt 1644, 1659, Leiden 1667 → Monga
     * ''Enenkel, K.''\\ Chapter 2 //Loysius’s Pervigilium Mercurii and Other Early Latin Artes Apodemicae: the Constitution of a Genre through Intertextuality.// In: Enenkel (Hg.): Artes Apodemicae and Early Modern Travel Culture, 1550–1700. Leiden 2019: Brill. [[https://doi.org/10.1163/9789004401068_004 |DOI]]     * ''Enenkel, K.''\\ Chapter 2 //Loysius’s Pervigilium Mercurii and Other Early Latin Artes Apodemicae: the Constitution of a Genre through Intertextuality.// In: Enenkel (Hg.): Artes Apodemicae and Early Modern Travel Culture, 1550–1700. Leiden 2019: Brill. [[https://doi.org/10.1163/9789004401068_004 |DOI]]
   * **1598** ''Dallington, Sir Robert''\\ //A method for trauell. Shewed by taking the view of France. As it stoode in the year of our Lord 1598.//\\ [90] Bl, Falttafeln. London 1598?1606?: Thomas Creede.   * **1598** ''Dallington, Sir Robert''\\ //A method for trauell. Shewed by taking the view of France. As it stoode in the year of our Lord 1598.//\\ [90] Bl, Falttafeln. London 1598?1606?: Thomas Creede.
   * **1598** ''Orymeldii'', Salomon\\ //Syndromus literatorum peregrinantium//\\ Lichœ 1598\\ zit. nach: ''Johann Cless'': //Unius seculi eiusque virorum literatorum monumentis tum florentissimi, tum fertilissimi ab anno dom. 1500, ad 1602 …//, Francofurti 1602: Petrus Kopffius, S. 335; als ''Orymeldio'' in: //Verzeichnuß aller newer Bücher// welche in der Fastenmeß dieses 1598 Jars zu Franckfort am Mayn zum Theil ganz new zum Theil nur gebessert sind ausgangen bey Johan Georg Portenbach Buchhändlern in Augspurg allzeit zu finden. 32 S. Gedruckt zu Franckfort am Nayn durch Johann Kollik 1598, unter Libri historici et Geographici [[https://www.google.de/books/edition/Verzeichnis_neuer_Frankfurt_Main_Fastenm/RAN-_3GjudcC?hl|Online]]; ebenso bei Lipen, phil. 1106   * **1598** ''Orymeldii'', Salomon\\ //Syndromus literatorum peregrinantium//\\ Lichœ 1598\\ zit. nach: ''Johann Cless'': //Unius seculi eiusque virorum literatorum monumentis tum florentissimi, tum fertilissimi ab anno dom. 1500, ad 1602 …//, Francofurti 1602: Petrus Kopffius, S. 335; als ''Orymeldio'' in: //Verzeichnuß aller newer Bücher// welche in der Fastenmeß dieses 1598 Jars zu Franckfort am Mayn zum Theil ganz new zum Theil nur gebessert sind ausgangen bey Johan Georg Portenbach Buchhändlern in Augspurg allzeit zu finden. 32 S. Gedruckt zu Franckfort am Nayn durch Johann Kollik 1598, unter Libri historici et Geographici [[https://www.google.de/books/edition/Verzeichnis_neuer_Frankfurt_Main_Fastenm/RAN-_3GjudcC?hl|Online]]; ebenso bei Lipen, phil. 1106
-  * **1599** ''Hermann Kirchner''\\ //De Gravissimis Aliquot Cum Juridicis Tum Politicis Quaestionibus in utramque partem discussis, Orationes//\\ 220 S. [Frankfurt] 1599: Johannis Saurii, impensis Paulii Egnolphi. → Art of Travel, Stagl: Apodemiken. +  * **1599** ''Hermann Kirchner''\\ //De Gravissimis Aliquot Cum Juridicis Tum Politicis Quaestionibus in utramque partem discussis, Orationes//\\ 220 S. [Frankfurt] 1599: Johannis Saurii, impensis Paulii Egnolphi.\\ → Art of Travel, Stagl: Apodemiken. 
-    * ''Georgio Haunschildt von Fürstenfeldt Moravo''\\ //Peregrinandum esse aldolescentibus ac omnibus qui eruditionis & rerum gerendarum tum domi tum foris laudem consectantur// [=Oratio V, S. 52--75] [[https://www.digitale-sammlungen.de/view/bsb11100952?page=60|Online]]  → Stagl: Apodemiken+    * ''Georgio Haunschildt von Fürstenfeldt Moravo''\\ //Peregrinandum esse aldolescentibus ac omnibus qui eruditionis & rerum gerendarum tum domi tum foris laudem consectantur// [=Oratio V, S. 52--75] [[https://www.digitale-sammlungen.de/view/bsb11100952?page=60|Online]]\\ → Stagl: Apodemiken
       * Lob des Reisens, englisch übersetzt in: → ''Thomas Coryat'' 'Coryats Cudities' 1611       * Lob des Reisens, englisch übersetzt in: → ''Thomas Coryat'' 'Coryats Cudities' 1611
-    * ''Carolo Claur nobili Hasso''\\ //Non esse peregrinandum// [=Oratio VI, S. 76--95] [[https://www.digitale-sammlungen.de/view/bsb11100952?page=84|Online]] Gegenrede zu Oratio V.  → Stagl: Apodemiken +    * ''Carolo Claur nobili Hasso''\\ //Non esse peregrinandum// [=Oratio VI, S. 76--95] [[https://www.digitale-sammlungen.de/view/bsb11100952?page=84|Online]] Gegenrede zu Oratio V.\\  → Stagl: Apodemiken
- +
-===== Auswertungsansätze ===== +
- +
-==== Begriffsfeld ==== +
- +
-  * //Form://\\ Oratio* (13), Epistola (5), Libellus (3), Quaestiones (4), Lucubrationes (2), Tractat (2) +
-  * //Verfahren://\\ Instruction* (4), [[wissen|Knowledge]], Methodus (5), Observ* (2) +
-  * //Anwendung//\\ Peregrinatione studii medicinalis, Peregrinationes inutilis +
-  * //Mittel://\\ [[peregrinatio|Peregrina]]* (36), [[hodoeporicon|Hodoeporicon]] (17) (sive itineraria), Iter … (16), [[apodemik|Apodemica]] (13), [[travel|Travel]]/Traua* (11) (direction for trauailers), [[itinerar|Itinerar]]* (10), Nautica (2), Reißbuch (2), Arte del navegar, Rollwagenbüchlin, Viaggi, Viatoribus & Peregrinatoribus +
-  * //Figur://\\ Mercur, Hercules +
- +
-[Die Begriffe sind der Titelei entnommen; *ersetzt wechselnde Endungen bzw. Schreibweisen] +
- +
-==== Räumlich-zeitliche Verteilung nach dem ersten Druckort/-jahr ==== +
- +
-^  ^  ^ 1500− ^ 1525− ^ 1550− ^ 1575−1599 ^ ∑ ^ +
-^ DE | 1515 |  1  |  1  |  7  |  19  |  28 | +
-^ NL | 1519 |  1  |  |  1  |  2  |  4 | +
-^ CH | 1534 |  |  4  |  2  |  4  |  10 | +
-^ IT | 1535 |  |  1  |  1  |  1  |  3 | +
-^ GB | 1542 |  |  1  |  2  |  13  |  16 | +
-^ FR | 1549 |  |  1  |  1  |  4  |  6 | +
-| ∑ | |  2  |  8  |  14  |  44  |  67  | +
-[Straßburg > DE, Leiden & Löwen > NL] +
- +
-==== Reichweite/Rezeption ==== +
- +
-Ausgewählt wurden Titel mit internationaler Reichweite, zeitlich überdauernder Wirkung oder mit wiederholten Auflagen. +
- +
-^ ^ Autor ^ Werktitel ^ bis ^^^^^^^ +
-^ ab ^ ^ ^ 1550 ^ 1575 ^ 1600 ^ 1625 ^ 1650 ^ 1675 ^ 1700 ^ +
-^ 1535 | Philalethes Polytopiensi [=Ortensio Landi, 1512-1553] | Forcianae quaestiones, ... ^ Neapel 1535, 1536 Basel 1542 Löwen 1550 ^ Nürnberg 1591 ^ Frankfurt 1616 | | | ^ Lucca 1768 | +
-^ 1553 | Thomas Wilson, 1523/4–1581 | An Oration Deliberatiue ^ London 1553 [1560], [1562], 1563, [1567] ^ London 1580, 1584, 1585 | | | | | | +
-^ 1557 | Georg Pictorius [=Jörg Maler] 1500−1569 | Reißbüchlein ^ Mühlhausen 1557, 1558, 1559 Frankfurt 1566 | | | | | | | +
-^ 1561 | Guilhelmo Gratarolo, 1516-1568 | De regimine iter agentium vel equitum … ^ Basel 1561 Köln 1561, 1571 Straßburg 1563 ^ Nürnberg 1591 ^ | | | | | +
-^ 1565 | Theodor Zwinger, 1533 - 1588 | Peregrinationes inutilis ^ Basel 1565, 1576-87 ^ Basel 1586-87, 1596, Straßburg 1594 ^ 1604 ^ Köln 1631 | ^ 1686-1697 ^ Venedig 1707 | +
-^ 1574 | Hieronymus Turler, um 1520–um 1602 | De Peregrinatione | ^ Straßburg 1574 London 1575 Nürnberg 1591 ^ | | | | | +
-^ 1578 | Justus Lipsius (1547–1636) | De ratione cum fructu peregrinandi | ^ Antwerpen 1586 London 1592 ^ Antwerpen 1605, Avignon 1609/1613, Paris, 1610, Leiden 1616 ^ Löwen 1625 Wittenberg 1631 Leiden 1631 | | | | +
-| | | Publikationen des Briefes bei | | ^ Laudismann 1623 ^ Mieszkowski 1625 Erpenius 1631 ^ Brun 1650 ^ Crenius 1699 ^ Lackmann 1721 | +
-^ 1587 | Meierus, Albertus, 1528--1603 | Methodus describendi regiones, vrbes & arces | ^ Helmstedt 1587 Leipzig 1588 London 1589 Rostock 1591 ^ Straßburg 1608 | | ^ Crenius 1699 | | +
-^ 1595 | Sigismund von Burckhaus | Oratio de peregrinatione | ^ Straßburg 1595 ^ Straßburg 1606, 1620 | | | | | +
-^ 1595 | Melchior Junius | Utrum peregrinationes | ^ Straßburg 1595 ^ Straßburg 1606–11 1620 | | | | | +
-^ 1598 | Georgius Loysius | Pervigilium Mercurii | ^ Hof 1598 ^ Speyer 1600, 1601 Straßburg 1608 ^ Wittenberg 1631 Frankfurt 1644 ^ 1659, Leiden 1667 | | |+
  
wiki/zeitleiste_reiseanleitungen_16._jahrhundert.1779557177.txt.gz · Zuletzt geändert: von Norbert Lüdtke

Donate Powered by PHP Valid HTML5 Valid CSS Driven by DokuWiki